[nl] One-Laptop-Per-Child (OLPC)

One-Laptop-Per-Child (OLPC) is een onderwijskundig concept om kinderen in ontwikkelingslanden te betrekken bij de digitale wereld en hun leerprestaties op te voeren. De OLPC foundation sluit daartoe contracten op regeringsniveau af om alle kinderen uit een bepaald land te voorzien van een speciale laptop met educatieve software die hun persoonlijk eigendom wordt. Daarbij hoort dan nog bepaalde schoolsoftware voor een centrale server (per school) en trainingen voor leerkrachten en onderhoudspersoneel.*)


OLPC XO-laptop

Schoolklas in India

De nieuwe OLPC tablet

Bij de start was het OLPC-project al snel heel populair. Allerlei individuen en organisaties leverden al dan niet gratis bijdragen om deze “100 dollar” laptop mogelijk te maken. Het resultaat mocht er ook wel zijn (al kwam de prijs nooit lager dan USD 180 uit). De XO laptop, met zijn childproof behuizing en felle groene kleuren, werd een echte blikvanger. Het apparaat was uniek in zijn geringe energiegebruik, het draaibare scherm dat ook in fel zonlicht als een e-reader te gebruiken was, het automatisch opgezette peer-to-peer netwerk, ingebouwde wifi en camera, enz. De software bestond uit Linux als operating system, het speciaal voor OLPC ontwikkelde “Sugar” als gebruikersinterface en een 30-tal eenvoudige educatieve applicaties, vaak voorzien van mogelijkheden om draadloos met een andere gebruiker samen te werken.

Toen de OLPC-laptop een jaar of vijf geleden beschikbaar kwam, kostten “echte” laptops nog een veelvoud van de OLPC-prijs. Het bestaan van dit sobere, energiezuinige en goedkope alternatief stimuleerde de industrie om ook eenvoudige, kleine en goedkope “echte” laptops te produceren. Een hele generatie netbooks is daarvan het gevolg geweest.

Deze impact van OLPC was uiteraard slechts een side effect. Het echte succes moest in het onderwijs plaatsvinden. Daarover valt te melden dat de verkoopcijfers (tot nu toe 2,5 miljoen exemplaren) veel lager zijn dan verwacht. Een vaker gehoord punt van kritiek is dat het onderwijskundig concept en de teacher training onvoldoende uitgewerkt zijn.

Evaluatie

Degelijke evaluaties van de leereffecten van zogenoemde 1:1 projecten, zoals OLPC, zijn uiterst schaars. Een uitzondering vormt Peru. Daar heeft de Inter-American Development Bank (IDB) bij de regering aangedrongen op een gedegen evaluatiestudie. Deze heeft intussen geleid tot het rapport “Technology and Child Development: Evidence from the One Laptop per Child Program” door Julián P. Cristia et al. (IDB, 2012) (43 blz.); zie http://bit.ly/MRX8yx.

De studie heeft 15 maanden na de implementatie data verzameld bij 319 lagere scholen op het Peruaanse platteland. De resultaten geven (niet verrassend) aan dat het aantal computers per leerling is toegenomen van 0,12 tot 1,18 in de betrokken scholen. Deze sterke toename van de toegang tot computers resulteerde in een substantiële toename van het gebruik ervan, zowel op school als thuis. Effecten op het aantal inschrijvingen en op toetsresultaten voor wiskunde en taal konden echter niet worden aangetoond. Er waren wel enkele positieve effecten op cognitieve vaardigheden in het algemeen.

De OLPC-organisatie zelf zegt in een ingezonden brief in The Economist (21 april 2012) hierover dat juist in Peru OLPC werd ingezet in afgelegen gebieden waar de deskundigheid van deleerkrachten beperkt was. Ook wezen ze er op dat de missie van OLPC het ontwikkelen van kritisch denken, creativiteit en communicatie is. Dat zijn volgens haar de cognitieve vaardigheden die wel degelijk positief uit de evaluatie kwamen.

Populariteit

Het enthousiasme van de community die OLPC ondersteunde is in de loop der jaren getemperd. De centrale organisatie is weinig toegankelijk en transparant, de vrijwilligers zijn vrij idealistisch, maar ook principiëel. Alleen al het overwegen door de centrale organisatie om ook een gestripte Windows XP variant uit te brengen deed veel vrijwilligers afhaken.

De organisatie zette niettemin door. De oorspronkelijke XO is een paar keer verbeterd en in januari 2012 is voor het eerst de lang verwachte opvolger, de OLPC tablet gepresenteerd.

Suriname

Wat kan OLPC voor Suriname betekenen:

  • De gifgroene (maar gifvrije) laptopjes zijn op de eerste plaats een blikvanger. Wie ze ziet wordt enthousiast. Hoe snel kinderen zich het werken met deze apparaatjes en de bijbehorende software eigen maken is frappant. En niet alleen zij, want waar kinderen de laptopjes mee naar huis nemen, profiteren ook jongere en oudere broertjes en zusjes ervan en niet vergeten de moeders en de vaders.
  • Ervaringen elders wijzen uit dat zogenaamde 1:1 projecten erg kostbaar zijn, vaak tekortkomingen kennen en zelden goed geëvalueerd worden. Wat dat betreft is het goed om te leren van andere landen waar OLPC integraal is ingevoerd. Je kunt je geld nu eenmaal maar een keer uitgeven.
  • De massale uitrol is vragen om problemen. Beter is het om met een pilot te beginnen, die goed te evalueren en vervolgens stap-voor-stap gaan “opschalen”.
  • Wat OLPC betreft is een terugkerende kritiek het gebrek aan een duidelijk educatief concept van waaruit gewerkt wordt. Op dit moment zijn de OLPC laptopjes toch echt wel verouderd. De OLPC schoolsoftware valt ronduit tegen. Het zijn vooral programma’s om de laptops te beheren (backups, updates, enz.) en verder niets.
  • Ter info: een eenvoudige SWOT-analayse van OLPC Suriname uit 2008: olpc-one-laptop-per-child-in-suriname.

Zie ook:

*) Dit artikel is een bewerking van artikelen die eerder in de ECOIS-Nieuwsbrieven van april en juni 2012 verschenen; auteur: Pieter van der Hijden m.m.v. Marco Ligtvoet en Lucenda Plet. Ecois staat voor Expertisecentrum Onderwijs & ICT Suriname, www.ecoisonline.org.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s